Brugstraat 56-68, omschrijving MIP: Typering
Een rij onderkelderde aaneengebouwde woonhuizen en winkels, met het merendeel van het tweelaagse front
aan de zijde van de Brugstraat en vier traveeën na de afgeschuinde hoek in de Lyceumlaan. Tussen de ritmisch
afwisselende, rechtgesloten en puntige topgevels bevinden zich de dakschilden bedekt met rode asbestleien en
daarachter het platte dak. Historische omschrijving
De rij winkel/woonhuizen werd in 1912 als geheel gebouwd naar ontwerp van architect J.F.W. van
Schaik uit Antwerpen. Bij veel van de huizen zijn de plattegronden, de gevels en de begane grond verdiepingen
ingrijpend gewijzigd. Huisnummer 62 heeft een gevel, die rond 1960 geheel nieuw is opgemetseld in een
afwijkende soort en kleur baksteen. De ontwerptekeningen van het plan als geheel zijn in het gemeentelijk
archief aanwezig. Omschrijving exterieur BRUGSTRAAT. 56-56 bis
Naast de deur van de bovenwoning van dit half vrijstaande pand en op de linkerhoek zijn hoge hoekdelen in de
hardstenen plint met een afschuining halverwege en een vertanding aan de bovenzijde.
De gevel van dit pand en van de overige panden van dit aaneengebouwde complex zijn opgetrokken van
machinaal gevormde, bruine baksteen, met een geelgrijze, platvolle voeg.
Speklagen, aanzetblokken en sluitstenen zijn wit geverfd, bij andere panden nog van zandsteenkleurige cement.
Bovenlichten, voor zover nog met de oorspronkelijke indeling zijn bezet met glas-in-loodglas of
kathedraalglas.
De paneeldeur die rechts toegang geeft tot de bovenwoning is oorspronkelijk, met langwerpige kussens in het
onderpaneel en raampjes in het bovenpaneel met afgeschuinde hoeken. Consoles dragen een zwaar stenen
bovenlicht met drie langwerpige openingen, geornamenteerd met verdiepte geometrische patronen.
Onder de brede segmentboog links een vernieuwde venster- en deurindeling, erboven een smaller
segmentboograam met ijzeren sierbalkon bij het middenstuk, de kozijnen zijn wit geschilderd, de
vensterdorpels zijn van hardsteen, op de hoek vernieuwde balkondeuren met rondboog bovenlicht en ijzeren
balkon op hardstenen plaat met hoekconsoles. Vanaf het bovenlicht een halfsteens uitkragend deel, met balkon
en deuren als daar onder. De balkons hebben gewalst ijzeren spijlen die streng geometrisch eindigen in cirkels
en halfronde vormen. Boven de gootlijst een tentdak met asbestleien, daarnaast een lijstgeveldeel met sierband
en afgeronde hoekstukken, op het dakschild een tweeruits dakkapel met lessenaarsdak, dit is een torenachtig
element. BRUGSTRAAT 58
Een kapsalon met bovenwoning, oorspronkelijk geheel bestemd als woonhuis. Is één van de best bewaard
gebleven panden van de rij. De hardstenen plint wordt aan de linkerzijde onderbroken door twee kelderlichten
(oorspronkelijk hadden alle woningen kelderlichten) en de paneeldeur in portiek, de geverniste paneeldeur
heeft een ijzeren sierrooster voor het raampje in het bovenpaneel.
Op de begane grond en de verdieping getoogde schuifvensters en balkondeuren, één roede volgt de boogvorm
en twee aan de kant eindigen in een kwartcirkelvorm. De balkondeuren komen uit op een betonnen balkon
waarop een ijzeren balkonhek op kwartronde consoles met ingewerkte decoratie, de lagere balkondeuren met
smaller balkon op de zolderetage hebben een bovenlicht en zijvensters die tesamen bijna een cirkel vormen, de
ramen hebben een indeling door kleine roeden, de dorpels van de zijvensters zetten zich voort als speklaag op
dezelfde hoogte als de sierband van nummer 56.
De topgevel heeft op de hoeken uitkragende sierblokken met getande console en een cirkelvormige top met
verdiepte cirkel; de top van de puntgevel heeft ook een cirkelvormige hardstenen top. De afdekblokken in
hetzelfde materiaal zijn trapsgewijs in het gevelvlak verwerkt. BRUGSTRAAT 60
Een winkel met bovenwoning, spiegelbeeld van pand nr. 58. De begane grond verdieping is tot en met de
borstwering van de vensters op de verdieping geheel uitgebroken. Etagevensters nog intact, de roedenverdeling
in het zolderraam is vereenvoudigd. BRUGSTRAAT 62
Een winkel met bovenwoning, heeft een rechtgesloten gevel, oorspronkelijk gelijk, maar spiegelbeeld van het
buurpand nummer 64. De begane grond is geheel uitgebroken en van een diep portiek voorzien, de rest van de
gevel is gemetseld van een witte, machinaal gevormde baksteen en heeft een afwijkende vensterindeling,
slechts de breedte en hoogte van het pand doen het nog tot de oorspronkelijke rij behoren. BRUGSTRAAT 64
Een winkel met bovenwoning, heeft een rechtgesloten gevel op de begane grond, een centrale rechthoekige
winkelruit met daaronder één kelderlicht en daarnaast twee paneeldeuren, alles onder een originele stalen latei
met rozetten.
De geverniste winkeldeur links heeft een laag onderpaneel met ingewerkte cirkeldecoratie, het hoge
bovenpaneel heeft een getoogd glaspaneel met sierroeden zoals de vensters van de panden nrs. 58 en 60, het
houtwerk rond deze en de andere deur is voorzien van afschuiningen en snijwerk, de geverniste paneeldeur is
gelijk aan die van pand nr. 58. Het heeft een zestienruits bovenlicht.
De penanten zijn van lichtkleurige verblendsteen; de kopstukken van de penanten zijn van hardsteen met
streepdecoratie, de hardstenen rand boven de latei is tevens de bodemplaat van de centrale rechthoekige erker,
deze rust op twee gewelfd opengewerkte ijzeren consoles. De ondiepe houten erker heeft net als de bovenlichten
van de schuifvensters ernaast een sierroedenverdeling. Boven de vensters een stenen latei met middenstreep en
afschuining aan de onderzijde.
Boven de erker een klein houten balkon, met toegang via openslaande balkondeuren, het bovenlicht hiervan en
de zijvensters vormen samen een segmentboograam, de bovenlichten hebben een kleine roedenverdeling.
Boven de segmentboog en aan de zijden tot de uitmetselingen is in een gewelfde lijn tot de rechte eindlijst een
laag cement, oorspronkelijk gedecoreerd stucwerk, aangebracht, de lijst is afgezet met windveerpannen.
De uitmetselingen, vanaf de speklaag bij de wisseldorpel van het zoldervenster, hebben een vertande console en
een hardstenen kopstuk met strak lineaire decoratie. BRUGSTRAAT 66
Een winkel met bovenwoning, oorspronkelijk als nummer 58.
Begane grond geheel uitgebroken, vensters vernieuwd en balkonhekje in puntgevel verwijderd. BRUGSTRAAT 68
Een kapsalon met bovenwoning, gespiegeld aan nummer 58.
Vrijwel geheel gaaf, uitgezonderd de balkondeuren van de etage en de ramen in de puntgevel. BRUGSTRAAT 70
Een onderdeel van café met bovenwoning.
De begane grond heeft links een grote segmentboog zoals de overige traveeën van nummer 72, maar heeft in
plaats van een venster een deur met een zij- en een bovenraam, deze indeling is oorspronkelijk.
Rechts is de toegang tot de bovenwoning, de paneeldeur met hardstenen omlijsting heeft een rondboog
bovenlicht.
Hier boven een getoogd schuifvenster met kleine roeden in het bovenlicht, ernaast een brede erker met schuine
zijden op een hardstenen plaat met gehoekte consoles, boven de houten borstwering vensters met kleine roeden
en sierroeden, daarboven een balkon met vernieuwde borstwering.
Boven de smalle rechter travee eindigt de gevel in een laag afgeschuind stuk met blinde boognissen; het deel
boven het balkon is rechtgesloten. De deurpartij van het balkon met boven- en zijramen, waarin roeden aan de
bovenzijde afgesloten met een boogvorm, vanaf de geboortestenen is de boog getrapt uitgemetseld, de zijden
eindigen in forse hardstenen hoekblokken met afronding, de zwikken hierboven zijn gestucadoord en
geschilderd. BRUGSTRAAT 72
Een café met opslagruimte en bovenwoning. Tesamen met het buurpand nr. 70 vormt het geheel een vrijwel
gespiegelde hoek voor wat betreft de eerste twee traveeën.
Op de afgeschuinde hoek een brede, vernieuwde paneeldeur met een boogvormig getrapte omlijsting bij het
vereenvoudigde bovenlicht. Op de twee etages erboven balkondeuren met een halfrond bovenlicht met kleine
roeden, de hekwerken van de balkons zijn vervangen. Op de hoeken forse uitgemetselde blokvormen, met
afrondingen aan onder- en bovenzijde, het tussenliggende deel is gestucadoord. De hoek wordt bekroond door
een helmvormig torentje gedekt met leien.
Aan beide zijden van de hoek twee hoge segmentboogwinkelramen met brede, afgeronde vensterdorpels, de
vensters hebben deels de originele, deels een vereenvoudigde zesruits jukindeling. Aan de Brugstraat hebben de
twee lagere, maar verder identieke vensters op de etage een kleine roedenverdeling in de bovenlichten, de
corresponderende vensters om de hoek zijn dichtgemetseld.
Aan weerskanten van de hoek met balkon is er op de tweede verdieping een openslaand raam met rondbogig
bovenlicht met kleine roeden, boven de sluitsteen een hardstenen eindblok; naar de hoek toe is de helft boven
het raam recht afgezet met een cementlaag op het muurwerk, buitenwaarts is de andere helft afgeschuind.
Het dakschild ernaast heeft op beide hoeken een horizontaal ladderfries en een dakkapel met lessenaardak.
De gevel is aan de zijde van de Lyceumlaan t.o.v. de spiegeling met één travee verlengd, in de tussenruimte van
de grote vensters staat een muur waarin later een klein hoog w.c.-raampje is geplaatst, verder zijn er boven
elkaar twee grote segmentboogramen, een ladderfries en weer een dakkapel met lessenaardak.
Vervolgens en tenslotte is er een deel met rechtgesloten gevel, op de begane grond drie dichtgemetselde
getoogde vensters en een deur, die daar bij een latere verbouwing is geplaatst. Op de eerste etage een groot
segmentboograam, een zelfde raam daarboven ook op de tweede verdieping. Vanaf het bovenlicht van het
venster op de eerste etage zijn er lisenen, in de zwikken van de boog van het bovenste venster is er invulling
met cementwerk. De vensterindeling met roeden is in deze gevel vrijwel overal oorspronkelijk. Redengevende omschrijving
De rij winkelwoonhuizen uit 1911 is van belang vanwege de toegepaste Art Nouveau stijl, sociaal-historisch
vanwege de in een stationsbuurt gewoonlijk aanwezige gemengde functies en stedebouwkundig als onderdeel
van de straatwand.
Er is duidelijk sprake vabn een Antwerpse invloed. De bouw is kennelijk eenvoudiger gebouwd als door de
architect bedoeld, dit betreft vooral de ornamenten en het stucwerk.